" Miguel Manara " w Théâtre du Nord-Ouest
reżyseria Vincent Gauthier

W nowopowstałym teatrze paryskim mieszczącym się przy ulicy du Faubourg-Montmartre - N° 13 zwanym Théâtre du Nord-Ouest, prowadzonym przez dyrektora i reżysera trupy "Élan", Jean-Luc Jennera, odbywają się cykle teatralne, trwające kilka miesięcy, poświęcone tematyce aktualnej, klasycznej, religijnej, a obecnie trwa cykl poświęcony twórczości Wiktora Hugo.
W wiosennym cyklu tego roku, poświęconym sztuce sakralnej i religijnej znalazła się jedna ze sztuk Oskara Lubicza Miłosza: "Miguel Manara", wyreżyserowana przez Vincent Gauthiera. Tematem sztuki jest przeobrażenie duchowe Don Miguela, pod wpływem miłości do Girolamy, jego młodej żony, która wktótce umiera.
Autor tej niezwykłej sztuki, Oskar Wladislas de Lubicz Miłosz, urodził się pod koniec zeszłego stulecia w Czerei na Litwie i pochodził z rodziny szlacheckiej. W 1889 roku uczęszczał do paryskiego liceum Janson de Sailly i studiował w "École des Langues Orientales", (zwanej również "INALCO" lub "Langues'O"), w której wykładane są języki "wschodu": krajów położonych na wschód od Francji.
Jego pierwszym utworem był wiersz, opublikowany w 1899 roku, pod tytułem "Le Poeme des Décadences". W 1914 roku, Oskar Lubicz Miłosz doznał duchowej przemiany i odtąd jego twórczość zostanie naznaczona tematyką mistyczną i metafizyczną. W swych dziełach, autor pragnie znaleźć wymiar miłości absolutnej. W ostatnich latach swego życia, Oscar Lubicz Miłosz poświęcił się pracy translatorskiej Biblii. Jego oryginalna twórczość, zbyt mało znana polskim odbiorcom, stawia go w rzędzie wielkich pisarzy.
Czesław Miłosz, uważa Oskara Lubicza Miłosza za swego mistrza. W niedawno wydanym zbiorze wierszy "Druga przestrzeń", Czesław Miłosz poświęca swemu mistrzowi poemat pod tytułem "Czeladnik" (przetłumaczony na język francuski przez profesora Michała Masłowskiego i Pana J. Donguy).
W poemacie tym, Czesław Miłosz nawiązuje do sztuki Oskara Lubicza Miłosza, "Miguel Manara" pisząc:

"Ten hymn na chwałę Boga i człowieka, jakim jest Miguel Manara
Wprowadza postać żony Don Miguela, młodziutkiej Girolamy,
Z której powodu Juliusz Osterwa nie wystawił tego misterium w Reducie,
Bo na próżno szukał aktorki godnej, żeby zagrać tę rolę.
Przeczytałem Mańarę w przekładzie Bronisławy Ostrowskiej mając czternaście lat.
Bo tak być miało.
Urzeczenie pięknem Girolamy wyrządziło mi szkodę,
Utwierdzając mnie w szukaniu miłości doskonałej, romantycznego pokrewieństwa dusz,
Co na ogół mało komu wychodzi na zdrowie.
W jego absolutyzowaniu miłości
Odgaduję rys mizoginizmu.
Przeciwstawienie kobiety idealnej kobiecie prawdziwej".

W przypisie Czesław Miłosz dodaje: "Manara" w przekładzie Ostrowskiej należy do historii teatru polskiego. Zachwycali się nim Wiliam Horzyca, Leon Schiller, Juliusz Osterwa, Tadeusz Byrski oraz twórcy Teatru Rapsodycznego: Mieczysław Kotlarczyk i Karol Wojtyła".
Przedstawienie "Miguela Manary" w teatrze Nord-Ouest, pomimo oszczędnych środków materialnych i młodej obsady aktorskiej, bardzo podobało się publiczności. Stowarzyszenie Przyjaciół Oskara Lubicza-Miłosza spotkało się, jak co roku, na jego grobie na cmentarzu w Fontainebleau, by wyjątkami z tego utworu uczcić pamięć poety.

Elżbieta VIROL

Elżbieta Virol urodziła się w Warszawie. Studiowała w warszawskiej PWST. Swoją aktorską karierę rozpoczynała w Częstochowie, a tamtejszym teatrze. Ukończyła studia polonistyczne i teatrologiczne na paryskiej Sorbonie. Występowała na wielu paryskich scenach, między innymi w "Echu Alpha" Ahmeda El Maanouni i "Palisadzie" Vassoula Nikolaidesa. W roku 1998 wystąpiła w roli Matki (Madame de Buzenay) w sztuce Saszy Guitry "Zazdrość" ("La Jalousie"), wyreżyserowanej przez Jacqueline Duc. Rola Pani Rollison w "Dziadach" Adama Mickiewicza - w adaptacji Elżbiety Czerczuk. Rola Matki w sztuce "4x1" autorstwa Louis Cervina w Teatrze "Proscenium" w Paryżu w reżyserii Urszuli Mikos - w 1999 roku. W przygotowaniu rola Malarki w sztuce "Cela" ("Le Dépôt") autorstwa Ophélie Soutra, w reżyserii Michela Fureta. Wystąpiła w dwóch filmach: "L'Affaire Lourdes", Marcela Bluwala (gdzie przypadła jej rola Lucile Tata Bernard, kuzynki Bernadetty Soubirous) oraz "On n'épouse pas le Diable" F. Carrey'a (rola młodej sprzedawczyni).

Na zdjęciu:

Oskar Miłosz

Fot.  Archiwum "NR"