Religijność człowieka medialnego

Kto to jest człowiek medialny? W pierwszym odruchu definiowania można powiedzieć, że jest to taki człowiek, który korzysta z mediów komunikacyjnych: mówi przez telefon komórkowy, czyta gazety, słucha radia, ogląda telewizję lub szpera po internecie. Przy tak szeroko pojętej definicji nie istniałby dzisiaj człowiek niemedialny. Każdy bowiem, w taki czy inny sposób, używa przecież mediów komunikacyjnych.
Człowiek medialny może jednak oznaczać więcej niż człowieka, który tylko posługuje się mediami. Człowiek zwany medialnym jest skazany na korzystanie z mediów i kształtuje swój obraz świata niemalże wyłącznie na podstawie wtórnych medialnych treści.
Przy takim sposobie definiowania można by się pokusić o poszukiwanie ludzi niemedialnych - uniezależnionych od istnienia mediów i tworzących swój światopogląd w oparciu o doświadczenia - z pierwszej ręki. Wydaje się, że populacja ludzi medialnych powiększa się, co więcej - w niektórych społeczeństwach stanowi przytłaczającą większość.
Znamienne jest, że w literaturze socjologicznej spotykamy raczej pojęcie społeczeństwa medialnego jako społeczeństwa, które jest nasycone mediami i kolportowanymi przez nie treściami. Człowiek medialny, czyli obywatel medialnego społeczeństwa, poniekąd zanika jako indywiduum. Staje się zlepkiem granych ról społecznych, a jego analizą zajmują się specjaliści od marketingu i kampanii wyborczych. Od nich można zasięgnąć informacji na temat medialnego człowieka, także na temat jego religijności. Czy różni się ona od religijności (ginącego) człowieka natury? Czy można mówić o religijności medialnej, na którą chciałby odpowiedzieć na przykład Kościół elektroniczny?
Bez wątpienia, religijność jest kształtowana przez media i sposób korzystania z nich. Typowy medialny człowiek posiada swoją religijność, która - choć częstokroć odbiega od tradycyjnej religijności chrześcijańskiej - charakteryzuje się pewnymi niezmiennymi elementami.
Jeden z tych elementów polega na tym, że religijność daje człowiekowi fundamentalną pewność i zaufanie do istniejącego świata. Religijne spojrzenie na świat pojawia się szczególnie w tych momentach życia, które stanowi przełom w nurcie codzienności. Narodziny, inicjacja, zawarcie małżeństwa, choroba i śmierć złączone są z rytuałami i symbolami. Zapewniają one, że pomimo tych przełomów życie toczy się dalej.
Człowiek medialny pragnie gwarancji, że otaczający go świat ma sens i trwałość. Czy internetowa wirtualna rzeczywistość jest w stanie odpowiedzieć na to fundamentalne pragnienie człowieka?

Zenon HANAS SAC

 Ks. dr Zenon Hanas Urodził się w 1963 roku w Legionowie. Pallotyn. Absolwent Hochschule für Philosophie w Monachium w dziedzinie nauki o mediach i komunikacji.. Wykłada na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Wiceprowincjał polskiej Prowincji Chrystusa Króla SAC.


 

© Recogito, Rafaliga