Ceremonie mormońskie (2)

Masoneria

Dzisiejsi historycy, którzy starają się być obiektywnymi obserwatorami mogą spotkać się z teoriami, że mormoni nie mieli wcale powiązań z masonerią. Propagatorzy tychże teorii twierdzą, że masoneria natrafiła na „złych skrybów” opisujących ich dzieje. Jeżeli przestudiujemy Historię świata, to dojdziemy do przekonania (jak twierdzą niektórzy z amerykańskich masonologów), że około 200 dzieł (instytucji) ma swoje korzenie w Masonerii, lub jest z nią powiązanych. Zaś ponad 40 „wyrosło” bezpośrednio z Lóż masońskich. 
Niektórzy wolnomularze twierdzą, że ich „korzenie” pochodzą bezpośrednio od opisanego w księdze „Genesis” praojca Adama, który założył pierwszą lożę[1]. Jednak większa część masonerii na swoje powstanie przytacza legendę związaną z legendarnym budowniczym Świątyni Salomona – Hiramem[2].
Zdaniem masonerii opierającej się na wspomnianej legendzie, Hiram podzielił swoich robotników na: Mistrzów, czeladników i uczniów. I taki stan rzeczy utrzymywał się przez dłuższy okres czasu. Należy jednak pamiętać, że w Loży „Joannickiej Masonerii Budowniczych Świątyni Salomona” istnieje również „awans“ ze stopnia czeladnika na stopień mistrza.
W XVII wieku na terenie Francji powstaje loża założona przez potomków rodu Stuartów[3], którzy zostali zmuszeni do ucieczki z własnego kraju. W niej też legenda o Hiramie zaczyna odżywać na nowo. Bardzo często porównują oni morderstwo Hirama do ścięcia Karola I[4], który pozostawił wdowę Henriette Marię, wraz z synami Jakubem [5] i Karolem[6], zwanych – podobnie jak późniejsi wolnomularze -,,Synami wdowy".
Patrząc dalej na historię masonerii dojdziemy do przekonania, że faktycznie zapożyczyli oni zarówno pewne tradycje od rzemieślników, jak i zakonów rycerskich[7]. Wielu historyków uważa, że od tych drugich zapożyczono przede wszystkim nazwy hierarchizacji.
Nazwa wolnomularstwo wywodzi się od angielskiego słowa freemasonry, które pochodzi od francuskiego[8] maszun. Wraz z normańską inwazją przybyło to słowo do Anglii w formie mason i po raz pierwsze zostało użyte w 1292 roku w jednym z dokumentów dotyczącym budowy kaplicy. Już w 1376 roku słowo to było używane w stosunku do cechu kamieniarzy. Tym słowem posługiwało się londyńskie stowarzyszenie pod nazwą Company of Masons (Company of Freemasons). 
Należy również podkreślić, że to właśnie na terenie tworzącego się USA pojawili się propagatorzy „wolności”, którzy byli ściśle związani z masonerią np.: George Washington[9], Benjamin Franklin[10] i wielu innych. 
Również za czasów Josefa Smitha struktura masonerii na terenie USA bardzo się rozbudowała. Znanymi mormonami, którzy należeli do lóż masońskich byli: brat Josefa Hyrum, Heber C. Kimball, Elijah Fordham, Newel K. Whitney, James Adams, John C. Bennett i wielu innych. Nie należy również zapominać, że to właśnie na prośbę Josefa Smitha została powołana do życia nowa Loża w Nauvoo[11]. Fakt ten również z czasem stał się powodem do napięć pomiędzy Masonerią z Illinois[12] a mormonami. Napięcia zaczęły również narastać w momencie, kiedy Smith tworzył rytuał Endowmentu. Nie jest również tajemnicą, że świątynia w Nauvoo była inspirowana wieloma modelami masońskimi. Również i późniejsza świątynia w Salt Lake City ukazuje przybywającym do niej wiele masońskich symboli.

Artur Marek WÓJTOWICZ


[1] Do Adama jako twórcy wolnomularstwa nawiązywała część historyczna pierwszego wydania tzw. „Konstytucji Andersona” z 1723 roku. Ten podstawowy dokument wolnomularski obowiązuje w lożach całego świata do dnia dzisiejszego.
[2] W Starym Testamencie Hiram jest Królem, Tyru, który w latach 969 do 936 przed Chrystusem, władzę przejął po swoim ojcu Abibaalu. Hiram współpracował z żydowskim królem Salomonem. Według legendy wolnomularskiej został zamordowany przez nieuczciwych czeladników, ponieważ nie chciał wyjawić tajemnic swojego rzemiosła. Wzmianki o Hiramie pojawiały się już w tzw. Cooke Manuskript z początku XV wieku i od tego momentu rozpoczęła się rozbudowa legendy. Na stałe do symboliki wolnomularskiej legenda o Hiramie została włączona w 1730 r. Uwaga do przypisu: W Starym Testamencie jest mowa o dwóch Hiramach: królu Tyru i rzemieślniku odlewającym miedziane naczynia świątynne. W legendach wolnomularskich zostali oni z sobą utożsamieni.
[3] Stewart lub Stuart – dynastia władców Szkocji od 1371 r., potem także Anglii od 1603 r. Pierwszym królem Szkocji z tego rodu był Robert II, który zasiadł na tronie w 1371 r. Był synem Waltera, szóstego dziedzicznego Wielkiego Stewarda Szkocji i Marjorie, siostry króla Dawida II, ostatniego z dynastii Bruce. Od nazwy urzędu pełnionego przez jego przodków przyjęła się nazwa dynastii (w wersji angielskiej Stuart). Główna linia męska dynastii wygasła na Jakubie V w 1542 r. Dziedziczką tronu została jego córka Maria (zm. 1587 r.). Panowała do 1567 r. Została pozbawiona tronu na rzecz swego syna - Jakuba VI (zm. 1625 r.). Jego ojcem był Henryk Stuart, lord Darnley (zm. 1567 r.), książę Albany z młodszej linii dynastii Stuart. Jakub VI w 1603 r. przejął po śmierci Elżbiety I tron Anglii jako Jakub I. W 1649 r. dynastia utraciła oba trony wskutek rewolucji, a króla Karola I ścięto. Jego syn Karol II wrócił do Wielkiej Brytanii w 1660 r. W 1689 r. jego brat Jakub II (VII Szkocki) został zdetronizowany w wyniku tzw. „chwalebnej rewolucji”. Koronę przekazano linii żeńskiej (królowa Maria II). Ostatnią panującą władczynią z rodu Stuartów była jej siostra Anna. Linia królewska Stuartów wygasła ma Henryku Benedykcie, kardynale Yorku w 1807 r. Przez swą matkę, Marię Klementynę, był prawnukiem polskiego króla Jana III Sobieskiego. Linia naturalna pochodząca od Jakuba II wygasła po mieczu w r. 1953 ze śmiercią Jakuba Marii Karola Fitz-James Stuarta, księcia Alba, wnuka siostry cesarzowej francuskiej Eugenii.
[4] Karol I (19 listopada 1600 - 30 stycznia 1649) król Anglii, Szkocji i Irlandii (27 marca 1625 - 30 stycznia 1649) - jedyny brytyjski król, który był obalony i ścięty. Karol I był synem Jakuba I i Anny Duńskiej. Jego rządy zdominował pogłębiający się kryzys religijny i konstytucyjny, który ostatecznie doprowadził do wybuchu wojny domowej. Podjęta przez Karola I próba rządzenia bez udziału parlamentu (1629 - 1640) skończyła się porażką; został zmuszony do jego zwołania, by zdobyć pieniądze na wojnę, którą rozpoczął ze Szkocją. Jego konflikty z nowym parlamentem doprowadziły do wybuchu w 1642 roku wojny domowej. Karol I poddał się Szkotom w 1646 roku, a w rok później parlament zatrzymał go do swojej dyspozycji. Udało mu się zbiec i zawrzeć przymierze ze Szkotami w zamian za pewne ustępstwa religijne. W 1648 roku armia Karola I została pokonana przez armię parlamentu, która zażądała śmierci króla. Osądził go trybunał parlamentu, skazując na ścięcie 30 stycznia 1649 roku.
[5] Jakub II (ang. James II) (14 października 1633 - 16 września 1701) - od 1685 król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII. Jakub był katolikiem i obsadził urzędy wyznawcami tej religii. To spowodowało, że stronnictwa parlamentarne, wigowie i torysi, zjednoczyły się przeciwko niemu. Kiedy w 1688 na ich wezwanie w Anglii wylądował władca Niderlandów Wilhelm Orański, Jakub zbiegł, a następnie został bezprawnie zdetronizowany.Wydarzenia te zostały nazwane Chwalebną Rewolucją.
Zmarł na wygnaniu we Francji. Jego następcą, jako jakobicki pretendent, był jego syn Jakub Franciszek Edward Stuart. Jakub był ostatnim królem katolickim na tronie brytyjskim.
[6] Karol II (29 maja 1630 - 6 lutego 1685) król Anglii, Szkocji i Irlandii, jego panowanie było okresem względnej stabilności po burzliwych czasach rewolucji angielskiej. Jego żoną była Katarzyna Bragança.
[7] To drugie odbyło się przede wszystkim za sprawą związanego z kręgami jakobickimi kawalera Andrew Michaela Ramsay’a i opracowanego przez niego „Discours Preliminaire”.
[8] Lub wczesnonormandzkiego.
[9] Jerzy Waszyngton, George Washington (urodzony 22 lutego 1732 - zmarł 14 grudnia 1799) - pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki (1788-1796), uważany za ojca narodu amerykańskiego. Urodził się w 1732 roku w rodzinie plantatora z Wirginii. W dzieciństwie wychowywany był na typowego osiemnastowiecznego gentelmana. Interesowały go sztuki wojenne i ekspansja Zachodu. W 1754 roku otrzymał stopień porucznika-pułkownika (podpułkownika). Brał udział w pierwszych potyczkach rozpoczynającej się wojny francusko-indiańskiej. Od 1759 roku do początku rewolucji amerykańskiej osiadł w okolicach Mount Vernon (Wirginia), gdzie zarządzał swoją posiadłością. Ożenił się z wdową Marthą Dandridge Custis. Żona wniosła w posagu 157 niewolników, a Waszyngton w chwili śmierci posiadał ponad 300 niewolników. Podobnie jak wielu amerykańskich plantatorów wyrażał swój sprzeciw wobec brytyjskiej polityki faworyzującej kupców z metropolii. W maju 1775 roku brał udział, jako delegat z Virginii, w Drugim Kongresie Kontynentalnym w Filadelfii. Został tam wybrany dowódcą Armii Kontynentalnej. 3 lipca 1775 roku objął dowództwo nad wojskiem. Wiedząc, że jego słabo wyszkolona armia nie może równać się z doskonałym wojskiem brytyjskim, prowadził wojnę partyzancką. Ostatecznie w 19 października 1781 roku z pomocą Francuzów doprowadził do kapitulacji Cornwallisa pod Yorktown. Złożył dowództwo i powrócił do swoich posiadłości. Szybko zdał sobie jednak sprawę, że kolonie źle funkcjonują i powrócił do uprawiania polityki. W 1787 roku wziął udział w Konwencji Konstytucyjnej w Filadelfii, w dniu 16 kwietnia 1789 roku wybrano go prezydentem. Jego głównym celem było wzmocnienie młodego państwa. Dlatego też, gdy wybuchła wojna pomiędzy Wielką Brytanią a Francją nie posłuchał ani sekretarza stanu Thomasa Jeffersona, który optował za Francuzami, ani sekretarza skarbu Alexandra Hamiltona, zwolennika Brytyjczyków, i nie pozwolił wciągnąć kraju w wojnę. Rozwój sytuacji politycznej w państwie coraz bardziej zniechęcał Washingtona. Pod koniec drugiej kadencji w 1796 roku złożył urząd.
[10] Benjamin Franklin (ur. 17 stycznia 1706 w Bostonie - zm. 17 kwietnia 1790 w Filadelfii) - uczony, filozof, wolnomularz i polityk amerykański. Był jednym z "Ojców Założycieli"(wiosną 1776 roku został powołany do pięcioosobowego komitetu), współautorem amerykańskiej Deklaracji Niepodległości oraz konstytucji. W 1776 r. odbył podróż do Francji, przekonując Francuzów do finansowego wsparcia amerykańskiej rewolucji. Dążył do zniesienia niewolnictwa. Pokojowy traktat z 1783 roku, zawarty przez niego z pokonaną Anglią, jest nadal uważany za jeden z największych triumfów amerykańskiej dyplomacji. Opatentował kilka wynalazków - m.in. wynalazł piorunochron, fotel bujany i okulary dwuogniskowe. Odkrył także i opisał prąd zatokowy (Golfsztrom). Jako pierwszy pisał także o potrzebie stosowania czasu letniego, jednakże humorystyczna wymowa tego artykułu sprawiła, że nie zaczęto się do niej stosować (Franklin postulował, by ludzie wstawali i kładli się spać wcześniej). Naukową i polityczną działalność Franklina streszcza łaciński napis na jego popiersiu w Paryżu : eripuit coelo fulmen, mox sceptra tyrannis ("grom wydarł niebu a berła tyranom") cytowany czasem jako eripuit coelo fulmen sceptrumque tyrannis .
[11] Nauvoo – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Hancock.
[12] Illinois - jeden ze stanów środkowego zachodu (Mid West) USA, mieszka tu największe skupisko Polonii – ok. 1 mln.

 

Artur Marek Wójtowicz Jest autorem wstepu do Biblii ekumenicznej wykonanej recznie przez 650 osób z Horgen ZH. W 2003 roku, w jezuickim wydawnictwie „WAM” w Krakowie wydał książkę „Bóg Mormonów”. W 2005 roku był wspólautorem „Leksykonu Papiezy” wydanego przez krakowski INETMEDIA. Obecnie w przygotowaniu sa jego publikacje: „Inkwizycja Niemiecka” (Wroclaw), „Podrecznik Grafologii” (Katowice).

42-2-5.jpg (13725 Byte)


Na ilustracji:

Hiram z Tyru
- budowniczy
Świątyni
Salomona



© Recogito, Rafaliga