Kościół a sekty

Kościół jest rzeczywistością na wskroś oryginalną. W pozachrześcijańskich religiach i tradycjach nie jest znana idea Kościoła, ani w sensie socjologicznym, ani tym bardziej - religijno-duchowym. Kościół to wspólnota nadprzyrodzona, w której wierni ochrzczeni pielgrzymują ku ostatecznemu celowi - ku Bogu. Kościół, do którego wchodzi się przez "bramę chrztu" posiada pełnię środków zbawienia. W Nim - w Bosko-ludzkiej społeczności spełnia się zjednoczenie wiernych z Bogiem przez Jezusa Chrystusa w Duchu świętym. W Kościele dokonuje się wewnętrzna komunia wszystkich wiernych między sobą, wpierw jednak - między konkretnym człowiekiem a Bogiem. Chrystus - Założyciel Kościoła, przynosi w Nim i ukazał całej ludzkości absolutną nowość. Wprowadził równowagę i harmonię między transcendencją i immanencją wypełnioną w Nim samym. Kościół zatem jest zakorzeniony w transcendencji Boga. Dzięki Chrystusowi nie jest oderwany od tego, co ziemskie. Kościół jest przestrzenią realizacji Bożego Objawienia, gdzie objawiającym się misterium jest sam Zbawiciel - Jezus Chrystus. On jest "Liderem" każdej gminy Kościoła. On jest Głową każdego Kościoła lokalnego. On jest centrum wszystkich Kościołów lokalnych, tworzących jeden, powszechny, święty Kościół. W Nim proklamowana została absolutna nowość moralności. W Kościele właśnie spełnia się wewnętrznie i głoszona jest "na zewnątrz" miłość do każdego człowieka, niepowtarzalnego, posiadającego niezbywalna godność. Kościół szanuje wolność każdej jednostki ludzkiej. Nikogo nie zmusza do wiary. Nikogo "nie łowi" w swoje szeregi chcąc podwyższyć statystykę wiernych. Nie wprowadza w świat fikcji, ułudy czy mrzonek oderwanych od realności. Kościół nie wykorzystuje nikogo materialnie. Nie przymusza do zapisywania na tzw. cele kościelne majątków czy posiadłości. Wręcz przeciwnie, solidaryzuje się z nędzarzami, biednymi, głodnymi opowiadając się za tak zwaną opcją preferencyjną na rzecz ubogich. Sekta, choć zdarza się, iż nazywa siebie Kościołem, w istocie nim nie jest. Sekta odzwierciedla te cechy, które nie mają nie wspólnego z ideą i zjawiskiem Kościoła. Kościół jest świadectwo wierności Chrystusowi, który wszedł w kontekst kulturowo-egzystencjalno-historyczny ludzkiego życia. Inną formą dialogu, na który wskazuje Jan Paweł II jest dialog specjalistów. Zaangażowany jest w ten dialog niewielki krąg uczestników. "Specjalistami" są oficjalni przedstawiciele religii, czasami przywódcy, najczęściej teologowie i filozofowie, historycy, znawcy kultury. Uczestnicy tego dialogu podejmują trud refleksji nad kwestiami doktryny, moralności, kultu, instytucji religijnej.
Kolejny krąg dialogu, wyróżniony przez Jana Pawła II, tworzą mnisi różnych religijnych tradycji. Dialog intermonastyczny dotyka samej istoty religii. Mnisi bowiem na co dzień kontemplują najgłębsze sfery religijności. Doświadczają w sposób szczególny bezradności i małości człowieka oraz wielkości i wszechmocy Boga. Zadaniem dialogu intermonastycznego jest dzielenie się duchowymi przeżyciami. Mnisi praktykuj c czyny pokuty, żyjąc na co dzień ascezą, "oczyszczają się" z tego wszystkiego, co zniewala człowieka, czyniąc go niezdolnym do podjęcia dialogu z Bogiem i z drugim człowiekiem. Mnisi niechrześcijańscy żyjąc przez pewien czas w klasztorach chrześcijańskich poznają kim jest dla chrześcijan Jezus Chrystus.
Bardzo ważny jest dialog czynu i świadectwa do którego to dialogu wzywa Jan Paweł II. Wzajemne wyświadczanie miłosierdzia wskazuje na przymiot niczym nieuwarunkowanego i nieograniczonego miłosierdzia Bożego.
Dialog międzyreligijny według Jana Pawła II to również dialog religijnego doświadczenia, dialog modlitwy. Dialog ten oznacza solidarność przed obliczem Boga. W dialogu tym wyznawcy różnych religii są razem aby się modlić. W dialogu tym wierni różnych tradycji religijnych poświadczają, iż do wzajemnego zbliżenia może doprowadzić wcześniejsze zbliżenie się każdego do Boga, zgodnie z jego tożsamością religijną. Jan Paweł II prowadzi dialog ze wszystkimi religiami świata. O religiach tych wypowiada się w rozlicznych przemówieniach, homiliach i katechezach. Następca św. Piotra, którego zadaniem jest "utwierdzanie braci w wierze" ogłosił szereg dokumentów, w których mówi wprost o różnych religiach świata. Wyznawców tych religii nazywa braćmi, siostrami, przyjaciółmi. Prawie nie używa określenia - niechrześcijanie. Wyrazem otwartości Jana Pawła II na wszystkie religie świata był światowy Dzień Modlitwy o Pokój w Asyżu, który miął miejsce 27 października 1986 r. Można by sporządzić kalendarium inicjatyw podejmowanych przez Jana Pawła II na rzecz interreligijnego dialogu. Zbiór tekstów źródłowych Papieża zawierający jego przemówienie liczy dziesiątki dokumentów.
Spośród wielu wydarzeń dialogicznych szczególne znaczenie miało spotkanie Jana Pawła II w Maroko z młodzieżą muzułmańską w dniu 19 sierpnia 1985 r. Przemówienie wygłoszone przez Papieża stało się "wielką karta dialogu" chrześcijańsko-muzułmańskiego. W dniu 13 kwietnia 1986 roku Jan Paweł II nawiedził rzymską synagogę w Rzymie. W perspektywie przestrzennej podroż z Bazyliki Watykańskiej do Głównej Synagogi Rzymu wynosiła około 2 kilometry. W perspektywie dziejowej, podroż ta trwała blisko 2 tysiące lat.
Jan Paweł II jest dla wszystkich chrześcijan znakiem wołającym o zaangażowanie się w i dzieło dialogu. Według słów encykliki "Redemptoris Missio" z 1990 roku dialog interreligijny jest istotnym składnikiem misji ewangelizacyjnej Kościoła we współczesnym świecie. Dialog międzyreligijny to współuczestniczenie w misji zbawczej Kościoła prowadzonej przez samego Jezusa Chrystusa i Ducha Świętego.

Eugeniusz SAKOWICZ

Eugeniusz Sakowicz jest świeckim teologiem. Wydał "Rozważania o Krzyżu" (1999). Publikuje swoje teksty m. in. w "Homo Dei" i "Ateneum Kapłańskim".