|
Religia
Cechy charakterystyczne każdej religii
Religia jest stosunkiem człowieka
do sakralności. Stosunek ten może istnieć tylko o tyle, o ile sakralność
manifestuje się człowiekowi. Religia jest odpowiedzią człowieka na tę
manifestację.
Jako taka religia może, jak każda
rzecz ludzka, dojść do stanu degradacji i zwiotczenia. A może bardziej niż
inne rzeczy ludzkie, bowiem w religii człowiek dochodzi do swych możliwości
ostatecznych. A to tak w znaczeniu oddania się Bogu, jak w znaczeniu
egocentryzmu, który polega na zagarnięciu sakralności. Są to dwa oblicza
religii, urzeczywistniające się w religiach konkretnych.
a) Religijność (religia
subiektywna) jest możliwością przyjmowania i dawania siebie, przez które
człowiek urzeczywistnia swój stosunek do sakralności. Lecz te możliwości
mogą też zdegenerować. Religijność może się stać radykalną afirmacją
człowieka, absolutną samowystarczalnością zamkniętą w sobie. Religijność
nie jest odpowiedzią na apel, lecz autentycznym utwierdzeniem siebie. Sama
religia jest wówczas częścią „człowieczeństwa” pełnego.
b) Kult (religia obiektywna) jest
wyrazem stosunku człowieka do sakralności. Może ten stosunek pogłębić
przez koncentrację konkretną. Lecz kiedy słabnie wiara a równocześnie
pozostaje obowiązek jej „zachowania”, wówczas „wyobraźnia
i pojęcia religijne, formy kultu zostają odcięte od sakralności”.
Religia odcina się od swojej racji bytu.
Religia chrześcijańska
Chrześcijaństwo jest ze swej
istoty odkupieniem religii, bowiem królestwo, które w nim rozpoczęło swoje
urzeczywistnienie nie może być zidentyfikowane z żadną formą historyczną
świata. Pokusa identyfikacji bycia zawsze w ciągu historii rozbijana przez
wiarę chrześcijańską z koniecznością wierności jej własnej naturze.
Chrześcijaństwo ukazuje
charakter prowizoryczny jakiejkolwiek religijności indywidualnej, a także każdej
formy kultu. Chrześcijaństwo nie wybawia człowieka od religii. Chrześcijaństwo
jest religią, czyli uznaje, że manifestacja Boga bez pośrednictwa nie jest
jeszcze rozpoczęta. Chrześcijaństwo odkrywa jednak raz na zawsze funkcję
historyczną pośrednictwa religii jako takiej. Chrześcijaństwo głosi,
przeciwko wszelkiej idei religii przynależnej do tego świata, absolut Boga
tak jak on jest zaświadczony w Biblii a jednocześnie wyznaje Wcielenie Syna
Bożego w świat historyczny. Chrześcijaństwo jest transcendencją, przejściem
wszystkich religii, nie jest najwyższą formą religii.
Wiara
W znaczeniu ogólnym wierzyć
oznacza przyjąć wypowiedź jakiejś osoby ze względu na zaufanie, jakie się
żywi w stosunku do tej osoby. Znaczy to, że w każdej wierze chodzi zawsze o
stosunek między osobami, w zależności od tego, czy osoba jest godna wiary
czy nie. Wiara różni się od wiedzy zbudowanej na dowodach, jak i paradoksu
„ślepego” zaufania.
W znaczeniu teologicznym można mówić
o wierze tak pojętej pamiętając o całej analogii. Bowiem tutaj wierzy się
Bogu. Manifestacja Boga w stosunku do osoby ludzkiej nie jest jakąś
notyfikacją intelektualną, w stosunku do której Bóg byłby motywem zewnętrznym
wiary. Jest ona interpelacją skierowaną do całego geniuszu człowieka, żądająca
całego człowieka, której pełnią jest miłość.
Józef SADZIK SAC
Józef
Sadzik (1933-1980) był absolwentem uniwersytetów we Fryburgu szwajcarskim i
Monachium. We Francji osiadł na stałe w 1962 roku. Założył w Paryżu
polsko-francuskie wydawnictwo i Centrum Dialogu. Prezentowany tekst zachował
się w rękopisie. Nie nosi daty ani nie posiada żadnej adnotacji. Poprzedni,
czyli szósty numer „Recogito”, został prawie w całości poświęcony
osobie i dziełu księdza Sadzika.
|
