Z internetowej POCZTY
BOGOWIE STAROŻYTNEGO EGIPTU

Krakowskie Muzeum Archeologiczne, w połowie XIX wieku zwane Muzeum Starożytności, istniejące od stu pięćdziesięciu lat, jest najstarszą placówką archeologiczną w Polsce. Zostało założone w 1850 roku przy Krakowskim Towarzystwie Naukowym. Pierwsze egipskie zabytki otrzymało w początku wieku; obecnie posiada dużą kolekcję, która zostanie zaprezentowana szerokiej publiczności 10 czerwca br., kiedy to nastąpi otwarcie stałej wystawy.

Przygotowania do ekspozycji rozpoczęły się w 1992 roku; wówczas gruntownej i kosztownej konserwacji zostały poddane sarkofagi, kartonaże, tkaniny koptyjskie. Obecnie całość zbiorów, dzięki wydatnej pomocy specjalistów - konserwatorów drewna i kamienia z Wydziału Konserwacji krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych jest już po konserwacji. Zamknięte są w specjalnych hermetycznych gablotach o stałej wilgotności wewnątrz.

Ekspozycja prezentuje zabytki egipskie od początków państwowości kraju nad Nilem (ponad 3000 lat przed Chr.), a skończywszy na okresie wczesnego chrześcijaństwa (okres koptyjski). Zawiera polichromowane sarkofagi wraz z mumiami, rzeźbę sepulkralną oraz świecką (m.in. kamienne portrety władców egipskich), znaczne ilości naczyń grobowych i użytkowych glinianych i alabastrowych, amulety, figurki uszebti, brązowe posążki bóstw i zwierząt. Okres ptolemejsko-rzymski reprezentuje unikalna kolekcja terakotowych posążków, niektóre o doskonałej jakości artystycznej i technicznej oraz zbiór lamp oliwnych. Do cymeliów wystawy należą ostraka, gliniane skorupy naczyń, na których napisane zostały rozmaite teksty, m.in. podatkowe.

Jądro wystawy stanowi zespół sarkofagowy z nekropoli w el-Gamhud, należący do kapłanki Izydy imieniem Aset-iri-Khet-es. Oprócz jej polichromowanego sarkofagu oraz złoconego kartonażu (w osobnych gablotach), prezentujemy jako nieliczni na świecie wyniki badań interdyscyplinarnych, na które składają się kolorowe plakaty (postery) z krótką relacją z badań tomografii komputerowej i rtg oraz komputerowa rekonstrukcja portretu przyżyciowy kapłanki. Niewątpliwą atrakcją jest emisja filmu z rozwijania mumii, będącego częścią w/w badań. Niektóre z pozostałych rezultatów badań, jak np. paleobotanicznych, chemicznych, określenie kodu genetycznego DNA etc. przedstawimy w krótkich tekstach towarzyszących tej części wystawy. Obok sarkofagów eksponowane są również inne elementy należące do wyposażenia mumii egipskich, takie jak np. unikalne malowane całuny lub maski pośmiertne.

Ekspozycja mieści się w trzech salach na powierzchni ok. 400 m2. Ekspozycja, zaprojektowana na szeroką skalę przez panią Renatę Jabłońską, nie ustępuje standardom światowym, a więc spełnia przyjęte normy zarówno bezpieczeństwa, jak i estetyki. Koncepcja scenograficzna nawiązuje do kultury egipskiej. Za podstawową formę gabloty przyjęliśmy szklaną piramidę. Sale utrzymane są w kolorystyce charakterystycznej dla egipskiego grobowca: ściany pierwszej pomalowano na kolor ciemnoniebieski, a na suficie widnieją gwiazdy; ściany kolejnej utrzymano w tonacji zieleni, która symbolizuje odradzającą się naturę; ostatnia zaś sala ma ściany w kolorze ochry, barwnika bardzo w Egipcie popularnego, pochodzącego z naturalnej skały.

Zabytki zarówno znacznych rozmiarów, jak i mniejsze wymagają precyzyjnego oświetlenia w celu pokazania najistotniejszych szczegółów, jak również stworzenia atmosfery szczególnej dla egipskiego grobowca, co jest niezwykle ważne dla odbioru wystawy przez widza. Zastosowaliśmy w poszczególnych gablotach oświetlenie światłowodowe, które jest kosztowne, ale całkowicie bezpieczne dla obiektów i bardzo efektowne dla zwiedzających. źródła światła, umieszczone poza gablotą, eliminują promieniowanie UV i podczerwień, nie podnoszą także temperatury w gablotach.

W 1999 roku przygotowany przez nas (Krzysztof Babraj, Hanna Szymańska) projekt scenariusza wystawy został zaakceptowany przez komisję Biura Kraków 2000 i skierowany do finansowania. Szukaliśmy wszędzie wsparcia finansowego, albowiem koszt przygotowania i realizacji wystawy był ogromny: ponad 900 000 złotych, przy czym wiele prac - organizacyjnych, konserwatorskich - zostało wykonane nieodpłatnie. Również prace przy instalacji oświetlenia, założonego przez ES-System S.A., wykonano za darmo.

Największy wkład finansowy wniosła Telekomunikacja Polska S.A. Pomogły nam także wydatnie PKN ORLEN S.A., PZU, Polifarb Dębica, PLL Lot oraz inni sponsorzy. To dzięki Nim mogliśmy zrealizować projekt.

Wystawie towarzyszy katalog w formie książkowej (polsko-angielski) zawierający ponad 140 zdjęć i krótkich merytorycznych tekstów z bibliografią (6 a.a.).

Dr Hanna SZYMAŃSKA
Kustosz Muzeum Archeologicznego w Krakowie

Organizatorzy wystawy:
Muzeum Archeologiczne w Krakowie
31-002 Kraków
Ul. Senacka 3
Tel.: (+48-12) 422 75 60 422 71 00
Fax: (+48-12) 422 77 61
e-mail: mak@ma.krakow.pl
Kurator wystawy: Krzysztof Babraj
Kurator wystawy: Hanna Szymańska

Scenariusz wystawy: Krzysztof Babraj, Hanna Szymańska
Scenografia: Renata Jabłońska
Biuro Kraków 2000
31-028 Kraków
ul. Św. Krzyża 1
tel.: (+48-12) 421 86 93
fax: (+48-12) 422 13 81
e-mail: biuro@krakow2000.pl
www.krakow2000.pl

Koordynator projektu: Małgorzata Jezutek
Miejsce:
Muzeum Archeologiczne w Krakowie
3